Antalya
10.09.2021
A
GÜNCEL , RÖPORTAJ , SEKTÖR
Ali Müncester: Emlak fiyatları uçtu
Ali Müncester: Emlak fiyatları uçtu

Son 1 yılda girdi maliyetlerinin yüzde 100 artmasına rağmen insanların alım gücünün düştüğünü belirten İş insanı Ali Müncester, “Sektörü gurbetçi ve yabancılar ayakta tutuyor. Yasal düzenleme yapılmazsa 1 yıl içinde daha çok firma batar. Çünkü emlaktaki yükseliş şu anda borsayı bile geçti” dedi

Röportaj: Hasan YAVAŞLAR

Alibaba Gayrimenkul ve Talyaloft İnşaat firmalarının sahibi Ali Müncester, emlak ve inşaat sektörünün yaşadığı sorunları gazetemize anlattı. Son 1 yılda sektördeki tüm girdi maliyetlerinin yüzde 100 arttığını belirten Müncester, buna rağmen işsizlik ve enflasyon sorunu nedeni ile ev almanın imkansız hale geldiğini söyledi. 30 yıllık geçmişe sahip olan firmalarında bu boyutta krizi hiç görmediklerini belirten Müncester, “Konyaaltı’ndaki konutlarda, 1 ay önceye göre fiyatlar en az 100 bin lira arttı. Vatandaşlarımızın ev alma ihtimalleri her geçen gün imkânsız hale geliyor” dedi.

YASAL DÜZENLEME YAPILMALI

Şu anda gurbetçi ve yabancıların ev alabildiğini belirten Müncester, orta sınıf vatandaşların ev alma ihtimalinin her geçen gün azaldığına işaret etti. Antalya’da hayata geçirilen Kepezaltı ve Santral mahallelerindeki kentsel dönüşüm ve EXPO 2016 gibi dev projelerin sektöre hiçbir katkı sağlamadığını belirten Müncester, “Bunlar rant projeleriydi ve insanlar mağdur edildi” dedi. 2018 yılında çıkan emlak yasasının 5 kez değiştiğini ve içinin boşaltıldığını belirten Müncester, “Yasal düzenleme gelmeli. Ülkedeki adalet duygusu tekrar tesis edilmeli yoksa sektörü çok daha zor günler bekliyor” ifadelerini kullandı.

Ali bey, sizi ve firmanızı kısaca tanıyabilir miyiz?

30 yıllık bir firmayız. Babam Yaşar Müncester’den devraldığım bayrağı daha yukarılara taşımak için çalışıyoruz. 30 yıldır aynı isimle sektörde hizmet veriyoruz. 15 personelimizle kiralama, emlak satış ve inşaat alanlarında faaliyet gösteriyoruz. Konyaaltı ve Antalya merkez ilçelerinde aktifiz. Her iki firmada da güven üzerine işimizi yapıyoruz. Bu mantıkla çalışıp 30 yıldır güven inşa ediyoruz. Alibaba Gayrimenkul ve Talyaloft İnşaat olarak gayrimenkul alanında faaliyet gösteriyoruz. Daha önce babamın yönettiği şirketi 2 yıldır ben devraldım. Şirketi büyütme kararı aldık ve inşaat sektörüne girdik. Döşemealtı’nda 10 dairelik bir konut ve 2 adet villa projemiz var. Farklı bir proje hazırladık ve standardın dışına çıkarak 10 dairelik butik bir site yapıyoruz. İlk projemiz bu ama devamı gelecek. Hedeflerimiz büyük ama asıl amacımız halkımızın güvenini sarsmayacak projeler geliştirmek. Gerekirse daha az kar elde ederek 30 yıllık geçmişimize yakışır bir şekilde büyümek istiyoruz.

 

FİYATLAR GÜNLÜK DEĞİŞİYOR

Sektörün genel durumu nedir?
Emlak sektörü son yılların en zorlu günlerini yaşıyor. Antalya olarak yabancı göç alıyoruz ve gurbetçiler daha çok emlak alıyor. Bundan dolayı az da olsa hareket söz konusu. Gurbetçinin yatırım yapmayı kesmesi halinde sektör tıkanma noktasına gelir. Daire fiyatları enflasyon oranlarının da üzerinde yükseliyor. Kredi faizleri zaten çok yüksek. Orta kesim halkın ev alma ihtimali bitti. Konyaaltı’nda 1 ay öncesine göre bile 100-200 bin lira fark var. Emlak fiyatları aylık yükseliyor ve borsadan bile daha değişkenlik gösteriyor. Sektör olarak şu anda çok sıkıntılı bir süreç yaşıyoruz.

Emlak fiyatlarındaki yükselişin sebebi nedir?

Hammaddelerin, yani girdi maliyetlerinin sürekli artması. Müteahhit geçen yıl demiri 3 bin 500 liradan alırken bu yıl 7 bin 500 lira oldu.  Betonun metreküpü 130 liradan 270 liraya çıktı. Çimento, alüminyum, kereste ve diğer tüm kalemlerde bir yılda yüzde 100’ün üzerinde artış var. Müteahhitler de bu artışları daire fiyatlarına yansıtmak zorunda. İnsanlar daha önce kredi ile ev alabiliyordu, şu anda kredi faiz oranları çok yüksek olunca bu ihtimal de ortadan kalktı. Girdinin yüksek olması ve gurbetçinin ilgisi, yerel halkı ev alamaz hale getirdi. İşin kötüsü bu fark gittikçe artıyor. Memur ve işçilerimiz, açıklanan enflasyon oranında zam alıyor. Ancak onların aldığı zamların belki 3 katı fiyatlar yükseliyor. Yaklaşık 10 yıl önce kredi faiz oranları düşükken, orta sınıf vatandaşımız krediyle ev alabiliyordu. Şu anda bu ihtimal kalmadı. Antalya’da şehir merkezi; Konyaaltı’nda Sarısu’ya, Muratpaşa'da Güzeloba’ya kadar dayandı ve ev yapacak yer kalmadı. Merkezde arsa sıkıntısı olduğu gerçek. Fiyatların yükselmesinde bu etken de önemli. Döşemealtı’nda villa tarzı inşaatlar yapılıyor ve bunların hitap ettiği kesim ayrı.

KİRALIK EV BULMAK DA ZOR

Daire fiyatları yükseldi ancak kira fiyatları da çok arttı. Bunun sebebi nedir?

Neredeyse kiralık ev yok. Boş ev bulmak zor. Enflasyon yüzde 15 gibi görünüyor ancak halkın arasındaki gerçek enflasyon yüzde 60-70 arasında. Her şeye, her gün zam geliyor. Böyle olunca ev sahipleri de geçim zorluğu çekiyor. Arada istismar eden ev sahipleri de oluyor. Ama tek evi olup, buradan gelen kira parasıyla çocuk okutan, geçimini sağlayan insanlar da var. Yaşanan sıkıntıların sebeplerinden biri de göçün etkisi ile nüfus sürekli artarken konut sayısının yetersiz kalması. Özellikle Muratpaşa ve Konyaaltı’nda konut sıkıntısı büyük. Bir kişinin talip olduğu dairenin fiyatı ile 10 kişinin talip olduğu dairenin fiyatı doğal olarak değişiklik gösteriyor.

Antalya’da merkezi hükümet kaynaklı dev projeler var. Kepezaltı ve Santral mahallelerindeki kentsel dönüşüm, EXPO 2016 alanı gibi… Bu projelerin sektörünüze katkısı olmadı mı?

Bu rant projeleri, esnafın yararlanabileceği projeler değildi. Özellikle Kepezaltı ve Santral Mahalleleri’ne rant için girildi. Halk kandırıldı ve ikna edildi. Bu projeleri müteahhitlere yaptırıp insanların parasını vermediler. 2020 Mart ayında teslim edilmesi gereken daireler hala hak sahiplerine verilmedi. Satışı yapılan bazı blokların temeli dahi atılmadı. Burası ile ilgili çok ciddi şüpheler var. EXPO çok büyük bir kamu zararı ve atıl vaziyette çürümeye terk edildi. Bu projelerin bizim sektörümüze ve Antalya’ya katkısının olmadığı gibi vatandaşı mağdur edip zarar da verdi.

Sektörde vur-kaç diye tabir ettiğimiz büyük emlak firmaları çıkıyor. İnsanların parasını toplayıp kayboluyor. Bunları kontrol etmek zor mu, sektöre zararları neler?

Bunun kontrolü, içi dolu yeni bir emlak yasasıyla mümkün olabilir. Birçok yeni firma çıkıyor, lüks bürolar ve araçlarla insanların gözünü boyuyor. Özellikle dışarıdan gelen gurbetçiler bu tuzağa çok düşüyor. İnsanların parasını toplayıp kayboluyor ve bunun zararını bizim gibi işini düzgün yapan firmalar çekiyor. Biz 30 yıllık bir firmayız ve bu olaylardan çok etkilenmiyoruz ancak bu işi namusuyla yapan yeni arkadaşlarımız çok büyük zarar görüyor. İnsanlar her emlakçıya aynı gözle baktığı için sıkıntı yaşanıyor.

SOKAKTA YAŞAYANLARIN SAYISI ARTTI

İnsanların barınma hakları var, Antalya çok göç alan bir şehir, kira ve daire fiyatları çok yüksek. İnsanlar parklarda, duraklarda, banklarda yatıyor. CHP İl başkan yardımcısısınız ve siyasi bir kimliğiniz var. Bu tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Kanunda şu anda yeri yok ama barınma hakkı, insanların en temel haklarından biridir. Özellikle Avrupa ülkelerinde sokakta insan göremezsiniz. Amerika’nın belli bölgelerinde olsa da ülke genelinde çok yaygın değildir. Avrupa’da kira yardımı yapılıyor. Bundan 5-6 sene önce bankta uyurken ölen insan görmezdik. Antalya’da son 3 ayda 4-5 insan sokakta ölü bulundu. Özellikle merkez mahallelerde sokakta yatan çok fazla insan var. Daire ve kira fiyatları çok yüksek, maaşlar düşük ve ciddi oranda bir işsizlik var. İşi olmayan veya maaşı düşük olan insan kirasını ödeyemez ki. Bu hükümet olduğu sürece bu tablonun değişeceğini düşünmüyorum. Çünkü AK Parti iktidarı, insanları fakirleştirip yardım yaparak oylarına talip olmayı politika haline getirdi. Ancak işin ucu kaçtı. Bu böyle gitmiyor ve gitmeyecek. İnsanlarımız çok fakirleşti. Bundan sonra barınma hakkı konusunda çok daha büyük sorunlar yaşayacağımızı düşünüyorum. Önümüzdeki dönemde sokakta yatan daha fazla insan göreceğiz.

EMLAK SEKTÖRÜ 2 YILA BİTER

Antalya’da emlak sektörünün geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Herhangi bir değişiklik olmaz ve her şey böyle devam ederse Antalya’da 2 sene sonra sektör tamamen biter. Çok firma zaten battı. 2 yıl sonraya kadar dayanabilecek firma kalmadı. İnşaat yapılacak yer olmadığı için alanımız kalmadı, girdi maliyetleri artmaya devam ediyor. Türk Lirası’nın değeri düşük olduğu için gurbetçiler şu anda Antalya’da yatırım yapabiliyor. Ancak girdi fiyatlarındaki artış devam ederse onlar da bir gün alamayacak duruma gelecek.

 

Sektörün bu sorunlarının çözümü ile ilgili önerileriniz neler?

Özellikle emlak sektörü ile ilgili önerilerimiz var. 2018 yılında çıkan emlak yasası ile her emlakçının kurs görmesi ve belge alması şartı getirildi. Bizler gittik gereken eğitimleri alıp belgelerimizi aldık. Önce emlakçının 35 metrekare bürosu, sekreteri, bilgisayarı olması gibi temel şartlar getirildi. Aksi halde çalışılamayacağı açıklandı. Bizler bu şartları yerine getirdik. Ancak yasa ile ilgili her 6 ayda bir değişiklik yapıldı. Şu anda 10 metrekare yeri olan da emlakçılık yapabiliyor. Devlet bize parayla belge sattı ve almayanlarla bizim farkımız kalmadı. Getirilen yasağa uyduğumuz için biz sadece parayla diploma aldık ancak diğer insanlardan farkımız kalmadı. Emlak yasası çöp oldu ve bunun sıkıntılarını yaşıyoruz. Kapıcı, bakkal, taksici herkes emlakçılık yapıyor ve bunun önüne geçilmiyor. Yasanın içi boşaldı ve komple değişmesi gerekiyor.

 ERKEN SEÇİM ŞART

Bir yıl önce 3 bin 500 liraya aldığı demiri şu anda 7 bin 500 lira alan müteahhit daire fiyatlarını yükseltmek zorunda. Ülke ekonomisi düzelir, girdi maliyetleri düşer ve eski haline gelirse belli bir süre sonra sektör düzelir. Sektör için Antalya özelinde bir çözüm üretmek mümkün değil. Genel bir çözüm üretilmeli ve merkezi hükümet bu duruma el atmalı. Türkiye’de yapılan kamu ihaleleri 5 kişinin dışına çıkmıyor, ülkede adalet sisteminde ciddi bir sorun var. Öncelikle adalet sisteminin eski haline gelmesi lazım. Bunun ardından ekonomik bir revizyon yapmak şart. Serbest piyasada bazı noktalara denetleme mekanizmasını çalıştırmalıyız. Bu işin baronu olarak bilinen insanlar piyasayı alt üst etti. Bunların denetlenmesi gerekiyor. Sektör için belirleyici konuma gelen bu insanların denetlenmesi gerekiyor. Bu hükümetin artık bu değişimi yapacağına inanmıyorum, en kısa sürede erken seçim yapılıp hükümetin değişmesi gerekiyor.

CHP İl Başkan yardımcısısınız. İktidarı eleştiriyorsunuz ancak eleştirdiğiniz konuların çözümü için neler öneriyorsunuz?

Çok basit. 6 ay içinde bu iş çözülür. Şu anda Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi var ve yasalar rahatlıkla çözülebiliyor. Bunun için kanuni alt yapı lazım. Öncelikle evsiz vatandaşlara kira yardımı yapılmalı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, köprü altı diye tabir ettiğimiz yerlerde yatan evsiz vatandaşları toplayıp belediyenin tesislerine yerleştirdi. Ancak bu iyi niyetli çalışma günlük soruna çözüm oluyor ve tamamen ortadan kaldırmıyor. Köklü değişiklik için CHP iktidarının göreve gelmesi ve ilk 6 ayda bu sorunu çözmesi gerekiyor. Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın elinde bu veriler mevcut. Bu veriler doğrultusunda öncelikle kira yardımı yapılmalı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu bu konuda tüm Türkiye’ye örnek oldu.

Üniversitelerde inşaat ve mimarlık bölümlerinde okuyan çok sayıda öğrenci mezun oluyor. Bu gençler sektör için gerekli donanıma sahip mezun olabiliyor mu, siz bu gençlerden yararlanabiliyor musunuz?

Ben Kıbrıs Girne Amerikan Üniversitesi’nde iç mimarlık bölümü okuyordum, 3. sınıfta okulu bıraktım. İlk yılımın sonunda bir emlak şirketi kurdum ve ticarete başladım. Hem oradaki şirkete, hem buraya çok fazla öğrenci geldi. Bu işin çıraklığından başlayan sıvacı, marangoz gibi insanlar, fakülte mezunlarından daha başarılı oluyor. Öğrencilere tavsiyem okurken sektöre girsinler ve çalışarak pratiklerini geliştirsinler. Şu anda üniversitelerin de içi boşaldı. Rektörler, dekanlar, bölüm başkanları liyakatsiz işi bilmeyen insanların eline kaldı. Bu nedenle donanımlı öğrenci mezun olmuyor. Öğrencilere tavsiyem kendilerini geliştirsinler.

Paylaş
ETİKETLER:
Yok
YAZAR: