Antalya
19.01.2019
A

Çocuklar hangi nedenlerle görme engelli olurlar?

Görme yetersizliği kalıtsal olabilir. Annenin gebeliği sırasında, kızamıkçık gibi ateşli hastalıklara yakalanma, bazı ilaçlar ve röntgen ışınlarına maruz kalınmasıyla görme organı ve görmeyle ilgili sinirler zadelenir, böylece görme yetersizliği oluşur. Erken doğan bebekleri yaşatabilmek için

oksijen verilir. Verilen oksijen miktarının fazla olması sonucunda retina zedelenerek, görme yetersizliği oluşur. Doğumun güç olması görmeyle ilgili sinirleri zedelerse, bebeğin görmesi yetersizleşir. Doğum sonrasında geçirilen ateşli hastalıklar, kazalar ve zehirlenmeler de görme yetersizlerine yol açabilir. Doğum sonrasında gözün ve göz sinirlerinin zedelenmesi sonucunda yine görme yetersizlikleri oluşur.

Temel Kavramlar

Gözün Yapısı

Gözler, burnun iki yanında kemiklerle çevrili göz çukurlarında ve göz kapakçıklarıyla örtülüdür. Göz üç tabakadan oluşmaktadır. Dış tabaka; arkada bağ dokusu, arkadan öne doğru kılıf gibi saran göz akı ve önde saydam tabaka. Orta tabaka; gözün damarlı ve pigmentli tabakasıdır. İris, kirpiksi cisim ve damar tabakadan oluşmaktadır. İç tabaka (retina); görme sinirleri, ağ tabakanın en duyarlı bölümü olan sarı nokta koni ve çevresel retina çomak şeklindeki hücrelerden oluşmaktadır. Göz merceği irisin arkasındadır.

İşleyişi

Göz tabakaları ışığın kırılmasını ve miktarını ayarlayarak, nesnenin ağ tabaka üzerinde net görüntü vermesini sağlar. Saydam tabaka, yakınsak mercek rolünü üstlenerek ışığı kırar. Saydam tabakadan kırılarak geçen ışık demeti göz sıvısından geçerken de kırılır, irisin ortasından göz bebeğinden geçer. İris ve göz bebeği, açılarak ve kapanarak geçecek ışık miktarını ayarlar. Nesne görüntüsü ağ tabaka üzerinde odaklaşacak şekilde inceltilmiş ışık demeti göz merceğinden geçer. Ağ tabakası üzerine düşen nesnenin ışıksal görüntüsü (fotonlar) ağ tabakadaki koni ve çomak hücrelerinde kimyasal süreci başlatır. Bu sürecin sonucunda oluşan kimyasal olaylar elektrik olaylarıyla sonuçlanır. Elektrik olayları görme sinirleri yardımıyla, beyne taşınarak görme olayı gerçekleşir. Gözün yapısında ve işleyişindeki bozukluklar, çeşitli görme yetersizliklerine neden olur.

Görme Yetersizliğinin Türleri

Göze gelen ışık demeti hatalı kırıldığında, nesnenin görüntüsü ağ tabakanın önüne ya da/ve arkasına düşebilir. Nesnenin görüntüsünün ağ tabaka üzerine düşmemesinin sonucu kimyasal ve elektriksel olaylar oluşmaz ve çok sık karşılaşılan görme yetersizleri gözlenir. Nesnenin görüntüsü ağ tabaka üzerine değil de, önüne düştüğünde, uzaktaki nesneler iyi görülememektedir, bu durum miyopi olarak bilinmektedir. Miyopide, ağ tabakanın önüne düşen görüntünün ıraksak camlar kullanılarak, ağ tabaka üzerine düşmesi sağlanır. Kuramsal olarak, görüntü ağ tabakanın arkasına düştüğünde yakındaki nesneler iyi görülememektedir, bu durum hipermetropi olarak bilinmektedir. Hipermetropide, ağ tabakanın arkasına düşen görüntünün, yakınsak camlar kullanılarak ağ tabaka üzerine düşmesi sağlanır. Saydam tabaka eğriliği, astigmatizmadır. Astigmatizmada, göz küre biçiminde değil, kaşığın dışı biçimindedir. Astigmatizmada, nokta şeklindeki nesnenin görüntüsü nokta değildir. Değişik uzaklıklara yerleşmiş birbirine dik iki çizgi şeklindedir. Görme problemlerinden bir diğeri de göz kaslarının dengeli çalışmamasıyla ilgilidir. Göz kaslarının dengesinin bozuk olması sonucunda şaşılık oluşmaktadır. Bu tür problemler gözlük ve ameliyatla düzeltilebilmektedir. Bu çocuklarda rastlanabilen göz tembellikleri erken yaşlarda iyi olan gözün kapatılması ve az gören gözün çalıştırılması ile düzeltilebilmektedir. Görme problemlerinin önemli bir bölümünü kırılma kusurları ve kasların dengeli çalışmaması oluşturmakla birlikte, bunlar görme engelinin temel nedenleri değildir. Görme engelleri glokom, katarakt, retinopati ve görme siniri atrofisi gibi durumların sonucudur. Glokom, göz basıncının aşırı düzeyde olmasıdır. Gözdeki basınç erken fark edilmeyip, önlem alınmadığında, görme sinirlerine kanın gitmesinin engellenmesi sonucunda görme engellilük ortaya çıkabilir. Katarakt ise, göz merceğinin bulutumsu bir şekilde örtülmesi sonucunda görme netliğinin yitirilmesidir.

 (Devam Edecek)

Esenlikler Dilerim.

Paylaş
ETİKETLER:
Yok