Antalya
29.10.2020
A

23 Nisan 1920 tarihinde kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilan edilecek olan Cumhuriyet’in temelini oluşturacak kanunlar, kararlar alıyor ve böylece kurulacak olan Cumhuriyete adım atılıyordu. Alınan kararlar arasında bilakis üzerimde durulan; Egemenliğin kayıtsız şartsız milletin elinde olması idi.

Cumhuriyet, bir milletin kendi bağımsızlığına sahip olmasını sağlayan siyasi rejimdir. Cumhuriyet, yönetimin veya söz hakkının bir kişide olmasını engeller, halk bağımsızdır, yöneticilerini de bağımsız şekilde ve mutlaka kanunlara da uygun şekilde seçme hakkına sahiptir. Yani iktidar halkın seçimine göre şekillenir ve yine halkın seçimiyle değişebilir. İktidarın halk tarafından değiştirilebilir olması cumhuriyetin rejiminin en dikkat çekici özelliklerinden biridir. Bu durum yönetimin soy ağacı sistemi ile kişiden kişiye geçemeyeceğini ya da halkın iradesi olmadan devredilemeyeceğinin göstergesidir.

Cumhuriyet rejiminde, birbirinden bağımsız hukuk, güvenlik, din sistemleri vardır. Bu temel yapıların bağımsız olması devlet içindeki düzeni ve devamlılığı sağlar. Cumhuriyet, yenidünyanın yanı sıra Türklerin ’de ihtiyacı olan bir yönetim anlayışıydı.

Ancak saltanat, cumhuriyet rejiminin tam uygulanmasını engelleyici nitelikteydi. Millî egemenlik düşüncesi gereği 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmıştır. Tam bağımsızlık sağlandıktan sonra 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyet Mustafa Kemal Atatürk tarafından resmen ilan edilmişti.

Mustafa Kemal, Cumhuriyet ile beraber ülkeye kıyafet devrimi, Latin harfleri, zaman ve ağırlık ölçüleri, laiklik, eğitim-öğretim, ekonomik ve hukuk düzenlemeleri gibi birçok yenilik getirmiştir. Bu yenilikler sayesinde ülkenin refahı bir anda yükselmiş, milletin de yeniliklere alışması hızlı olmuş ve bu süreçten sonra bütün Türklerin ağzında tek bir cümle olmuştur; Ne Mutlu Türküm Diyene!

Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri

Anayasamızın ikinci maddesinde belirtildiği üzere Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri şöyledir:

Toplum huzuru: Anayasamızda Türkiye Cumhuriyeti’nin temel nitelikleri anlatılırken ilk olarak toplum huzurundan bahsedilmiştir. Bu tesadüfi değildir. Bir toplumdaki huzur ülkenin gelişmişliğinin de sembolüdür. Günümüzde yapılan araştırmalar toplum huzuru en yüksek ülkelerin en gelişmiş ülkeler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle anayasada da belirtildiği üzere toplumun huzuru sağlamak temel olgulardan biridir.

Millî dayanışma: Millî dayanışma demek, birlik ve beraberlik demektir. Ancak birlik ve beraberlik sağlanırsa devletin esenlik içinde varlığını sürdürebileceğini söylemek kesinlikle doğru bir tespit olacaktır.

Adalet anlayışı: Bir devlet, bünyesinde yaşayan herkese karşı adil olmak zorundadır. Adalet, devletleri ayakta tutan temel unsurlardan biri olduğu için cumhuriyetin temel nitelikleri arasında yer almaktadır.

İnsan haklarına saygı: Bağımsızlık her konuda sınırsız özgürlük anlamına gelmez. Millî egemenliğine sahip toplumlar eğer insan haklarına saygı duyar ve birbirinin haklarını da gözetirse o zaman gerçek hürriyeti elde etmiş olurlar.

Atatürk milliyetçiliğine bağlılık:. Atatürk milliyetçiliği bir ulusun sadece kendi soyundan gelenleri üstün tutması demek değildir. Atatürk milliyetçiliği derin bir kavramdır. Atatürk’e göre dini, mezhebi, dili, soyu ne olursa olsun kendini Türk olarak gören herkes Türk’tür. Bu anlayışı benimseyen herkesin bu milletin faydasını gözeteceğinden dolayı Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerinden biri de Atatürk milliyetçiliğine bağlılıktır.

Demokratik devlet: Demokrasi halkın kendi kendini doğrudan veya dolaylı olarak yönetebilmesini öngören yönetim biçimidir. Bu yönetim biçimi cumhuriyetin asıl amacına hizmet ettiğinden ötürü temel nitelikler arasında yer almaktadır.

Sosyal devlet: Devletin halktan aldığı vergiler karşılığında halkın ihtiyaçlarına yönelik hizmet vermesi sosyal devlet anlayışı kapsamındadır. Halk bağımsız yaşar ve kendini yönetenleri seçer ancak seçtikleri yöneticilerden de hizmet bekler. Devlet halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak imkânlar sunmakla yükümlüdür. Bu nedenle cumhuriyetin nitelikleri arasında sosyal devlet anlayışı da bulunmaktadır.

Hukuk devleti: Cumhuriyet rejimi için adalet temel unsurdur. İnsan haklarına saygı gösteren, temel hak ve özgürlüklerin korunduğu devlet hukuk devletidir. Hukukun var olduğu bir sistem her türlü sorunun çözümünün adil şekilde yapıldığı sistemdir. Bu nedenle cumhuriyetimizin niteliklerinden birisi de hukuk devleti olabilmektir.

Son söz saygı ve özlemle andığımız Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Atatürk’ün; 


"Cumhuriyet, ahlaki fazilete dayanan bir idaredir. Cumhuriyet; düşünür, bilgili, kültürlü, sağlam vücutlu ve yüksek karakterli koruyucular ister. Cumhuriyet idaresi, faziletli ve namuslu insanlar yetiştirir. Cumhuriyetimizin dayanağı Türk toplumudur. Bu toplumun bireyleri ne kadar Türk kültürüyle dolu olursa, o topluma dayanan cumhuriyet de o kadar güçlü olur. Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlatınız. Bunu yüreklere yerleştirmek için elverişli olan hiçbir durumu kaçırmayınız."


Bayramımız kutlu olsun.

Paylaş
ETİKETLER:
Yok