Antalya
26.06.2019
A

Modern çağın çılgın projelerinden biri futbol. Fabrika fiyatına futbolcular alınıp satılıyor. Takımlardan ya da futbolculardan markalar yaratılıyor. En çok heyecanı "Ligler hiç bitmese" diyen taraftar yaşıyor. Popüler kültürün en önemli gösterilerinden biri olan futbolun bu kültür içerisindeki yeri ne olabilir? Pop müzik ve popüler kültürün birçok versiyonukadın erkek cinselliğine birlikte vurgu yaparken futbolun cinsiyeti gücünü erkek kültüründen alıyor. Futbolu belirleyen erkek kültürü eşcinsellik yergisi ve homofobiden beslenen sloganlarla tribün demokrasisine yansıyor, eşlik ediyor. Popüler kültürün bir biçimi olarak futbol, diğer sporların birçoğu gibi bir savaş oyunu. Modern bir spor olan ve tarihi modern döneme tekabül eden futboldaki savaş,  kılıç kalkan ya da ateşli silahlarla yapılan savaşların parodisi. Futbol, savaşın gülünç değil eğlenceli taklidi. Savaşın savunmaya ve saldırıya ilişkin tüm strateji ve taktikleri,  kendi metaforlarıyla futbolun kültürü içinde yer alıyor, onun yapılanmasını oluşturuyor. Teknik kapasite, yetenek, parasal olanaklar, savaşan güçler arasındaki denge durumu, mevzilenme, zamanlama, motivasyon, cesaret, konsantrasyon, stratejilerin yerindeliği, taktiklerin uygulayıcılar tarafından eksiksiz yerine getirilmesi, gerçek savaşlarda olduğu gibi futbolda da kazanmak-yenmek için gerekli ve zorunlu.  
***** 
Eğlence haline getirilen savaşı on binlerce, milyonlarca insana haz duyurarak izletmek, bir yanıyla savaşın kendisi kadar korkunç. Diğer yanıyla ise şöyle: Canlı varlıkların en zaliminin ve en acımasızının insan adı verilen yaratık olduğunu, tarihin Nietzsche'nin dediği gibi güç arzusu - güç ilişkileri tarafından belirlendiğini düşünürsek, buradan kaynaklanan korku kültürünün bir ölçüde güç ilişkilerinin parodisiyle eğlenceye dönüştürülerek seyirlik hale getirilmesini onaylamak gerekebilir.Çocuklarımıza öldürücü savaş araçlarının oyuncak haline getirilerek sunulmasından; öldürmekten, imha etmekten zevk duyan canavarlar olarak büyümelerine ortam hazırlamaktan, futbol şeklinde örgütlenen erkek oyunu daha insani, daha bir "rehabilite edici" olmalı. 
***** 
Futbol aynı zamanda serbest piyasa ve piyasanın denetimini ellerinde bulunduran tekellerin ekonomik savaşını, o savaşın yasalarını yansıtan bir popüler oyun. Modern ekonominin rasyonel sisteminin güç ve zekâ oyunu haline getirilen futbol, rasyonel insanın başarı standartlarının da yansıtıcısı. Zamanı ve mekânı rasyonel kullanmanın, yardımlaşma ve dayanışmanın, kolektif emeğin olduğu kadar kolektif girişimin, verilerin rasyonel kullanımı sonucu azami verim sağlanmasının, bireysel özgürlüğün kolektif çaba içerisindeki kullanımının seyirlik gösterimi, göz zevkine hitap eden örgütlü faaliyeti. İnsan vücudunun estetik yönelimi ve gelişiminin doruğa ulaştırılması, gücün verimli ve ölçülü kullanımının uygulamalı eğitimi; rastlantının ve becerinin nelere kadir olabileceğinin, insanı nelerden mahrum kılabileceğinin gösterisi.Futbolcuyu (insanı), bazen fetiş değeri üzerinden parayla alınıp satılan metaya dönüştüren yanıyla eleştireceğimiz; insanın içindeki saldırganlığı simûle ederek onu estetik bir konumda göz zevkinin karşısına koyduğu ölçüde yanında olacağımız bu"sanat", modern toplumun hıza ve harekete dayalı dinamiklerine ayna işlevi görse gerekir. 
***** 
Farklı uluslar, farklı milliyetler, farklı ırklar arasındaki başkalıkların bir tek dünya ulusu mozaiğini oluşturduğu, farklı olanlar arasındaki rekabetin bir oyundan ibaret hale geldiği, insani ilişkileri belirleyen güç ilişkilerinin şiddetten arındırıldığı oyun ve seyir alanları, çağımızın göstergeler  toplumunun barışçıl geleceğine ilişkin mesajlar sunuyorsa, onu reddetmemiz neden gerekli olsun? Savaşın parodisiyle, simülasyonuyla eğlenmek varken, kendisiyle uğraşıp, acı çekmek, acı çektirmek neden bizim işimiz olsun? 

 

Paylaş
ETİKETLER:
Yok