Antalya
15.03.2018
A
GENEL , GÜNCEL
Türkiye ‘bor’a dönüyor
Türkiye ‘bor’a dönüyor

Dünya bor rezervinin yüzde 73’üne sahip olan ülkemizde 2018 yılında bor madeni konusunda önemli hamleler yapılacak. Bakan Albayrak, yıl içerisinde bor madenini katma değeri yüksek ürüne dönüştürecek tesislerin kurulacağı müjdesini verdi. Haber: Işık Tunçel 1.Türkiye Enerji ve Madeni Forumu’nda çeşitli açıklamalarda bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, 2017 yılında bor madeni ihracatında ve üretiminde rekor kırıldığını belirterek,  “Türkiye’de 2017 yılında 2.5 milyon tonluk ihracatla borun hakkını verdik. Borda bu yıl çok önemli hamleler yapacağız” dedi. Dünyada önemli bor yataklarının yüzde 73’üne sahip Türkiye, hem rezerv hem de cevher kalitesi açısından çok önemli bir paya sahip. Ancak dünyada bor üretimi ve ticaretinde söz sahibi olan ülke yüzde 16.4’lük payı olsa da ABD'dir. ABD'nin bor üretimi, uzun yıllar iç pazarın olduğu kadar dış pazarların da büyük bir bölümünün ihtiyacını karşıladı. Bu gelişmeleri Türkiye lehine bora dönüştürmek için önemli gelişmelere imza atılacağını kaydeden Bakan Berat Albayrak, “Borun stratejik ürüne dönüşmesi kapsamında yerli ve milli işbirlikleriyle 2018 yılı içinde ses getirecek adımlar atacağız” diye konuştu. Türkiye toplam 3,3 milyar ton rezerv miktarı ile dünya toplam bor rezervi sıralamasında yüzde 73’lük pay ile ilk sırada yer almaktadır. Ülkemizin bilinen bor madeni yatakları ise Eskişehir-Kırka, Kütahya-Emet, Bursa-Kestelek ve Balıkesir-Bigadiç’te bulunuyor. TÜRKİYE’DE BOR MADENİNİN TARİHİ Anadolu'da bor minerallerinin bulunması ve kullanılması çok eski çağlara kadar gitmektedir. İznik çinilerinin özel renkli glazürlerinde bor bileşiklerinin bulunması bunun bir kanıtıdır. 1865 yılında Balıkesir-Susurluk-Aziziye bölgesinde Fransız "Compagnie Industrielle des Mazures" firması ve daha sonra Sultançayır bölgesinde İngiliz "The Borax Company" tarafından bor minerallerinin üretimi yapılmış, 1961 yılına kadar çalışmalar sürdürülmüştür. 1950'lerde özel maden şirketlerinin çalışmaları, MTA ve Etibank'ın kurulmasına müteakiben 1956'da bu iki kurum arasındaki işbirliği ile işletmeye alman kolemanit yataklarındaki üretim faaliyetleri sonucunda, Türkiye'nin bor ihracatında önemi artmıştır. 1957'de "Sputnik" uzay aracında bor yakıtı kullanıldığı varsayımından hareketle Nato tarafından bor mineralleri stratejik mineral madde kapsamına alınmış ancak 1963'de Nato bor ihracatını serbest bıraktığında stratejik önemi ortadan kalkmıştır. 1966'dan itibaren Kırka ve Bandırma'da bor türevleri üretilmeye başlanmış, 1977'de tüm stratejik bor minerallerinin işletilmesi Etibank'a devredilmiştir. e hemen hemen hepsi Etiholding tarafından ham cevher ve konsantreleri (kolemanit, üleksit, tinkal) ile rafine bor ürünleri/türevleri (boraks dekahidrat, boraks pentahidrat, borik asit, sodyum perborat) üretilmektedir. (Bulutcu, N.,1996; Sivrioğlu, İ.,1996, DPT, 1997; DPT, 2000) BOR MADENİ NERELERDE KULLANILIR? Cam, tarım, kimya, deterjan, seramik ve polimerik malzemeler, metalürji, nanoteknolojiler, otomotiv ve enerji, elektronik ve iletişim, uzay ve hava araçları, nükleer uygulamalar, askeri araçlar, yakıtlar ve inşaat gibi pek çok farklı alan ve sektörde kullanılmaktadır. Bu sektörlerde çoğunlukla rafine bor ürünleri kullanılmakla birlikte konsantre bor ürünleri de tüketilebilmektedir. 2016 yılında Dünya genelinde tüketilen bor ürünlerinin yaklaşık %80’i cam (yalıtım tipi cam elyafı, tekstil tipi cam elyafı, borosilikat cam ve panel cam), seramik-frit, tarım ve deterjan-temizlik sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Türkiye, aynı zamanda dünyada en çok rafine bor ürünlerinin üretimini gerçekleştiren ülkedir.

Paylaş
ETİKETLER:
Yok
YAZAR: