Vejetaryenler aman dikkat | Körfez Gazetesi
Antalyaspor taraftarı stada gitmeyecek

Antalyaspor taraftarı stada gitmeyecek

Antalyaspor taraftarı bir arada

Antalyaspor taraftarı bir arada

Manavgat Belediyespor deplasmanda galip

Manavgat Belediyespor deplasmanda galip

Kumluca Belediyespor galibiyetle tanıştı

Kumluca Belediyespor galibiyetle tanıştı

Serik, Ereğli engelini aştı

Serik, Ereğli engelini aştı

Vejetaryenler aman dikkat
  • Betul AyYılmaz
    • Betul Ay Yılmaz
    • info@betulayyilmaz.com
    • 22 Temmuz 2017 - 12:24:56

Bu hafta vejetaryenlikte kritik besin öğelerini ele alıyoruz. Bakalım doğadan ve yaşamdan yana bir hayat ve beslenme biçimini benimseyen bu kişiler sağlıklı kalmak için beslenmelerinde nelere dikkat etmeli. Kulaktan dolma her türlü bilginin sizi sağlığınızdan edebileceğini ekleyelim ve bilimsel çalışmalara bakalım.

PROTEİN

Vejetaryen ve veganların günlük kalori alımları yeterli düzeyde ise protein alımları da yeterli düzeydedir. Bitkisel besinler bu şekilde gün boyunca yeterli düzeyde alındığında esansiyel aminoasitler de alınmış olur. Baklagil ve soya ürünlerinin düzenli kullanımı vejetaryen ve veganlarda yeterli protein alımını sağlar. Bu şekilde yeterli protein alımı her yaşta kişi için ve vejetaryen atletler için bile yeterli olabilmektedir.

DEMİR

Benzer demir alımlarına rağmen vejetaryenlerin demir depoları vejetaryen olmayanlara göre daha düşüktür. Düşük serum ferritin (demir deposu) düzeyleri bir avantaj olabilir çünkü yüksek serum ferritin düzeyleri pek çok çalışmada metabolik sendromla ilişkilendirilmektedir. Vejetaryenlerin demir düzeyleri ile ilişkili endişeler, bitkisel kaynaklı non-hem demirin biyoyararlılığı konusunda soru işaretlerini gündeme getirmektedir. Non-hem demirin emilimi fiziksel gereksinim ve demir depoları ile düzenlenmektedir ve alınan öğünün içeriğine ve kişinin mevcut demir düzeylerine göre ciddi farklılar göstermektedir. Non-hem demirin biyoyararlılığı fitat ve polifenoller gibi demir emilimi engelleyicilerinin oranı ve vitamin C, sitrik asit, diğer organik asitler gibi demir emilimi destekleyicilerinin oranına göre değişmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar bitkisel kaynaklı non-hem demirin emiliminin bu şekilde etkileyicilerle, %1 ile %23 oranında değişiklik gösterdiğini ortaya koymuştur. Serum ferritin düzeylerinden ve günlük diyetin içeriğinden demir emiliminin tahmin edilmesi son güncel yaklaşımdır. Serum ferritin düzeyleri düştüğünde diyetin içeriğinin önemi artmaktadır. Demir depoları dolu kişilere kıyasla, demir depoları düşük olan kişilerin non-hem demir emilimi 10 kat daha fazladır. 2001 yılında vejetaryenler için önerilen günlük demir alımı miktarı vejetaryen olmayanlara göre %80 fazlaydı. Bu, vejetaryen diyetlerdeki demirin biyoyararlanımının %10, vejetaryen olmayanların %18 olması üzerine verilmiş bir tavsiyeydi. Fakat bu veriler Batı ülkelerinde tüketilen tek bir öğüne dayanarak elde edilmişti. Şu anda non-hem demir emilinde kişilerin hemen adapte olabildiğini biliyoruz. İnsanlar düşük demir alımına kısa sürede adapte olmakta ve demir kayıplarını en aza indirmektedirler. Bir çalışmada on haftalık düşük demir içeren diyetle takip edilen hastaların akabinde demir emilimlerinin %40 arttığı gösterilmiştir.

ÇİNKO

Vejetaryen olmayanlarla karşılaştırıldığında vejetaryen kişilerin diyetle çinko alımları benzer bulunmuş fakat serum çinko düzeylerinin normal seviyelerde olmasına rağmen daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Vejetaryenler için çinko kaynakları soya ürünleri, bakliyat, tohumlar, tahıllar, peynir ve yağlı tohumlardır. Islatma, tohum, bitki, bakliyat ve yağlı tohumları filizlendirme, ekmeği mayalandırma gibi besin hazırlama teknikleri çinkonun fitik asitle bağlanmasını engellemekte ve çinko biyoyararlanımını arttırmaktadır. Ayrıca, organik asitler (mesela sitrik asit) çinko emilimini arttırmaktadır.

İYOT

Bitkisel diyetler düşük miktarda iyot içerdiğinden özellikle veganlar iyot yetersizliği bakımından risk altındadırlar. Veganlar günlük 150 mcg iyot almalıdır. Deniz tuzlarına iyot eklenmez, süt ürünlerinden bir miktar alabilirler.
Haftaya vejetaryenlerde önemli minerallerden kalsiyum, vitamin D ve vitamin B12’ yi inceleyeceğiz, sağlıkla….
Uzm. Dyt. Betül Ay YILMAZ
www.betulayyilmaz.com

  • Etiketler
  • Yorumla
ARŞİV
Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz