Antalya
05.02.2018
A
GENEL , BUGÜNÜN HABERLERİ , EKONOMİ , GÜNCEL , SEKTÖREL , YAŞAM
2018’de serbest tüketici mutsuz olacak
2018’de serbest tüketici mutsuz olacak

Elektrik dağıtım ve perakende şirketlerinin hizmetlerini masaya yatırmak istedik. Hem vatandaş hem de şirketlerin sorunlarını Enerji Tüketicileri Derneği Başkanı Bülent Çebin ile konuştuk. Çebin, 2018’de serbest tüketicilerin mutsuz olacağını açıkladı.   RÖPORTAJ: IŞIK TUNÇEL    Vatandaşın elektrik şirketleriyle yaşadığı en büyük sorunlar nelerdir? Elektrik tüketicileri müşterileri olduğu tedarik şirketleri ve perakende şirketlerinden sonuç alamadıklarında bize geliyorlar. Vatandaşın en büyük sorunu uzun süren elektrik kesintileri oluyor. Bu kesintilerin birçoğu Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle de oluştuğunu bilmiyor vatandaşımız tabi. Artık kullanım ömrünü doldurmuş hatlar var. Bu hatları söküp yenisini takmanız için elektriği kesmeniz gerek. Bu çalışmalar da uzun sürebiliyor. Zorunlu kesintiler elbette tüketicinin yararına olan kesintilerdir. Bir de iletimden kaynaklı kesintiler var. Bu da yine TEİAŞ’ın bakım çalışmaları sırasında yapılan kesintiler. Şirketlerin müşterilere bu konuda zamanında önlem alıcı duyurularda bulunması elektrik kesinti sürelerini mümkün olduğunca kısa tutabilmeleri şikâyetleri azaltacaktır. İkinci büyük sorun ise fatura itirazlarıdır. Tüketici fatura itirazlarında bilinçli değil. Gazetemize fatura itirazıyla ilgili aklınızda kalan en çarpıcı örneği anlatır mısınız? Örneğin vatandaşın sabit bir fatura tutarı var hemen hemen benzer rakamlar gelirken bir ay bu rakamın neredeyse 10 katı bir fatura bedeli belirleniyor. Vatandaş tabi şoke oluyor ve perakende şirketinin kapısını çalıyor. Yetkili kişi sayaç arızasından kaynaklı eksik ölçüm yapıldığını söylüyor ve aboneden para istiyor. Evdeki bütün elektrikli cihazları çalıştırsanız da gelemeyecek bir elektrik bedelini ödemek zorunda kalıyorsunuz. Vatandaş şunu bilmeli Türkiye’deki bazı sayaçlar ideal ölçüm yapamıyor. Piyasada en ucuz maliyetle alınan bu sayaç markası ne yazık ki büyük dağıtım şirketlerinin kullandığı cihazdır. Ben en çok şunu merak ediyorum bu ucuz maliyetli cihazın doğru ölçüm yapıp yapmadığını dağıtım şirketleri personelleri nasıl kontrol ediyorlar? Düzgün çalıştığı düşünülen yerlerde bile ölçüm hassasiyeti sorunu yaşandı. EPDK’nın satın alma şartnamesinde yer alan en ucuz ürün bu. Bu cihazı alan dağıtım şirketlerinin abonelerinden gelen şikâyetlerin yüzde 80’i sayaçların doğru ölçüm yapmadığını gösterdi bize. Enerji sektörünün ucuzu olmaz. İdeal olanı olur. Ucuz olanın mutlaka ilerde farklı maliyetlerle dönüşü olacaktır. Lisanslı elektrik şirketlerinin en büyük sıkıntısı nedir? Vatandaşı abone olarak değerlendiriyorlar. Hayır, vatandaş müşteridir ve size hizmetiniz için belli bir ücret ödüyor. Yani ben ne yaparsam sen kabul edeceksin diyemezsiniz vatandaşa. Dağıtım şirketleri doğal tekeldir. Elektrik bir kamu hizmetidir. Özel şirketler devlet adına bu hizmeti verdiğini unutmamalılar. Lisans sahibi dağıtım şirketlerinin çoğundan bilgi almak güç. Hizmetleriyle ilgili bilgi alabildiğimiz veya sorunlarını kısa sürede kendileri çözmek isteyen dağıtım firması sayısı üçü geçmiyor. Diğer dağıtım şirketleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın zorunlu tutması nedeniyle bilgi paylaşıyor.  Dağıtım şirketlerinin çok ciddi eksiklikleri var. Sürekli talep ve istekler üretiyorlar. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ciddi toleranslarda da bulunuyor. Mesela kayıp kaçakla mücadelede dağıtım şirketi kaçak bir kullanıcıyı yakalandığında yüzde 20 teşvik alıyordu. Şimdi yine bir kaçak elektrik kullanımı yakalandığında dağıtım şirketi yüzde 40 teşvik alıyor. Bu dağıtım şirketlerinin gelirlerini çok ciddi oranda artırıyor zaten. Teşvik varsa cezada olması gerek. İşi çözebilen yani danışmanı olan avukatı olan vatandaş ucuz atlatacak ya olmayan vatandaş ne olacak? Hemen tutanak tutuluyor, dava açılıyor vatandaşa ve vatandaş o parayı ödemek zorunda bırakılıyor. Son dönemlerde bu örnekler çok fazla… Kayıp kaçakla ilgili en başarılı dağıtım şirketi Van Gölü Elektrik Dağıtım AŞ’dir. O koşullarda kayıp kaçak mücadelesi vermek çok daha güç iken kayıp kaçak oranı çok düşük. Demek ki istenirse yapılabiliyor diye düşünüyorum. Müşteriler elektrik hizmetinden memnun mu? Bize gelen şikâyetler ekseninde değerlendirirsek müşteriler oldukça mutsuz. Özellikle elektrik hizmetinin devamlı olmamasından şikâyet ediliyor. Yine serbest tüketiciler dediğimiz elektriği belli bir oran üzerinde tüketenler için de 2018 kötü bir yıl olacak. Birçok tüketici indirimli elektrik kullanamayacak. Doğalgazla elektrik kullanan santrallerin sıkıntıları çok büyük.  Barajlarda su oranlarımız da düşük olduğundan hidroelektrik santrallerinden de beklenen verim alınamayacak. Bir de tabi devletin belirlediği satış fiyatları piyasa gerçeklerini yansıtmıyor. Son 2 senedir elektrik fiyatlarına zam yapılmamasına rağmen devlet şuanda sattığı elektrikten 2018 yılında zarar edecek. Ticarette karşılıklı fayda olması sürdürülebilirliği sağlar. Kar marjının daraldığı yerde mağduriyet olur. Cezbedici olması için indirim yolları açılacak ancak bunu iyi sorgulamak gerek. Basiretli tüccar bilinçli tüketici mutlu olur. Önce vatandaş hakkını bilecek ki devlet de onu korusun. Türkiye genelini değerlendirirsek elektrik dağıtımı noktasında trafo sayısı sizce yeterli mi? Hiçbir zaman yeterli olmaz. Çünkü her geçen gün nüfus ve tüketici sayısı artacak.  Özellikle Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde çok az sayıda trafo var. Ancak tabi kayıp kaçak oranı da bu bölgede diğer bölgelere göre daha yoğun. Abone sayısına göre trafo planlaması yapıldığından abone olmadan elektrik kullananlar vatandaşlarımızın sayısı da bölgede fazla olduğundan trafo ve elektrik hizmeti kullanımı kapasite için yetersiz durumda. Tabi burada toplumsal duyarlılık ön plana çıkıyor. Derneğinizden en çok hangi konularda destek isteniyor? Özellikle dağıtım ve perakende sektörünün oyuncularıyla sürekli diyalog halindeyiz. Enerji hukukçularına da danışmanlık hizmeti veriyoruz. Çünkü kâğıt üzerinde bilgi sahibi olmak ile uygulama sürecine tanık olmak çok başka konular. Ancak bilgi ve pratiğin birleşimi ile sektörün doğru yönetimi ve anlaşılması sağlanabilir.   Patlak: “TÜKETİCİ FATURA İTİRAZLARINDA BİLİNÇLİ DEĞİL” Patlak 2: “UCUZ SAYAÇ KULLANIYORLAR, ÖLÇÜMLER HATALI ÇIKIYOR”

Paylaş
ETİKETLER:
Yok
YAZAR: