Bizim mesleğin künyesi | Körfez Gazetesi
Konyaaltı’nın dibi çöp deposu

Konyaaltı’nın dibi çöp deposu

Bu ayrılık benim istediğim ayrılık değil

Bu ayrılık benim istediğim ayrılık değil

Dünya Kupası finali Muratpaşa’da

Dünya Kupası finali Muratpaşa’da

Sanat sezonunun ilk operası ‘Carmen’

Sanat sezonunun ilk operası ‘Carmen’

Dev karpuz testereyle kesildi

Dev karpuz testereyle kesildi

Bizim mesleğin künyesi
  • İdrisÖZYOL
    • İdris ÖZYOL
    • iozyol@gmail.com
    • 6 Eylül 2017 - 10:27:00

Her gazetenin künyesinde, her TV kanalının duvarında, “Basın meslek ilkelerine uymaya söz vermiştir” diye yazar. Bakın mesela Antalya’daki yerel gazeteleri, hepsinin künyesinde bu ibare vardır. “Nedir bu ilkeler?” diye sorsanız kaç kişi en azından birkaçını söyler bilemem; ama hepimiz açısından bağlayıcı olduğunu künyelerden ilan ettiğimiz bu ilkeler bilinmeden, medyanın gidişatına dair söz söylemek müşkül. “Basın Ahlak Yasası” diye bilinen, gerçekte “Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi” olan metin, 14 Şubat 1952’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından hazırlandı. Yani Dünya Sevgililer Günü diye bilinen tarihte. 24 Temmuz 1960 tarihinde de TGC ile Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın ortak girişim sonucu düzenlenen törenle, gazeteciler ve yayın kuruluşları temsilcileri tarafından imzalandı. İşte uymaya söz verdiğimizi künyelerden ilan ettiğimiz ilkeler bu bildirgedeki ilkelerdir.

Gazeteci hiçbir ayrım gütmez!

O bildirgenin giriş kısmında basın özgürlüğü şöyle tanımlanıyor: “Herkes, bilgi edinme ve haber alma, özgür düşünce, ifade ve serbest eleştiri hakkına sahiptir. Düşünce ve ifade özgürlüğünün kullanılmasının başlıca yolu olan basın ve yayın özgürlüğü temel insan haklarındandır. Bu hakların demokratik hukuk devletinde anayasal güvence altında olması esastır”. Bunu hatırlattıktan sonra, bu ilkelere uymaya kağıt üzerinde söz vermiş gazete ve gazetecilerin büyük kısmının yokmuş gibi davrandığı başka bir ilkeye gelelim: “Gazeteci; başta barış, demokrasi ve insan hakları olmak üzere insanlığın evrensel değerlerini, çok sesliliği, farklılıklara saygıyı savunur. Milliyet, ırk, etnisite, cinsiyet, dil, din, sınıf ve felsefi inanç ayrımcılığı yapmadan tüm ulusların, tüm halkların ve tüm bireylerin haklarını ve saygınlığını tanır. İnsanlar, topluluklar ve uluslar arasında nefreti, düşmanlığı körükleyici yayından kaçınır. Bir ulusun, bir topluluğun ve bireylerin kültürel değerlerini ve inançlarını (veya inançsızlığını) doğrudan saldırı konusu yapamaz”. Nokta…

Gazeteci özgürlükleri savunur!

Gazetecinin sorumluluğu da şöyle anlatılır: “Gazeteci, basın özgürlüğünü, halkın doğru haber alma, bilgi edinme hakkı adına dürüst biçimde kullanır. Bu amaçla her türlü sansür ve otosansürle mücadele etmeli, halkı da bu yönde bilgilendirmelidir. Gazetecinin halka karşı sorumluluğu, başta işverenine ve kamu otoritelerine karşı olmak üzere, öteki tüm sorumluluklardan önce gelir. Bilgi ve haber ile özgür düşünce, herhangi bir ticari mal ve hizmetten farklı olarak toplumsal bir nitelik taşır”. Başka: “Halkın bilgi edinme hakkı uyarınca, gazeteci, kendi açısından sonuçları ne olursa olsun, gerçeklere ve doğrulara saygı duymak ve uymak zorundadır”. Gazetecinin temel görev ve ilkeleri bununla sınırlı değil. Şu da var mesela: “Gazeteci; bilgi ve haber alma, yorum yapma ve eleştirme özgürlüklerini ne pahasına olursa olsun savunur”.

Gazeteci maddi çıkar sağlamaz!

Gelelim ‘duygusal’ meselelere: “Gazeteci, bir bilginin, haberin yayını ya da yayınlanmaması karşılığı hiçbir maddi veya manevi avantajın peşinde olamaz. Gazeteci, devlet başkanından milletvekiline, iş adamından bürokratına kadar haber kaynağı olarak da kabul edilen kişi ve kurumlarla iletişimini ve ilişkisini meslek ilkelerini gözeterek yürütür. Gazeteci, mesleğini, reklamcılıkla, halkla ilişkilerle veya propagandacılıkla karıştıramaz. İlan-reklam kaynaklarından herhangi bir telkin, tavsiye alamaz, maddi çıkar sağlayamaz. Gazeteci, elde ettiği bilgileri kendi yararına kullanamaz. Mesleğini, ne şekilde olursa olsun, ayrıcalıklar kazanmak amacıyla kullanamaz”. Gazeteci sıfatını taşımayı hak eden herkes bu meslek ilkelerine en yüksek seviyede uymayı taahhüt eder. Bir de; “Ülkesindeki yasalara saygılı olmakla birlikte, hükümet ve benzeri kurumların müdahalelerine kapalıdır. Yalnızca meslektaşlarının ve kamuoyunun değerlendirmeleri ile bağımsız yargı organlarının kararlarını dikkate alır”. Onca lafı bu ilkelerin bir kelimesine bile uymadığı halde gazeteci geçinenler için değil, onları gazeteci yerine koyup bize şikayet edenler için de söyledik. Ona göre…

  • Etiketler
  • Yorumla
ARŞİV
Üye Girişi
  • Kullanıcı Adınız
  • Şifreniz